Aktualności

 

Wiesz, gdzie urodził się Jan III Sobieski i Tadeusz Kościuszko? A gdzie ochrzczony został Adam Mickiewicz? Chcesz zobaczyć wspaniałe budowle i krajobrazy widziane oczami XIX-wiecznego rysownika? Gdzie znajduje się kraina zwana Kresami? Czy taka istniała? Czy ona jeszcze, a może ciągle, istnieje? Przyjdź i zobacz nową wystawę „Albumy kresowe” w Muzeum Kresów w Lubaczowie.

Na wystawie prezentowane są grafiki z XIX i początku XX w., a nawet kilka starszych, które przedstawiają, często już nieistniejące budowle miejscowości dawnych Kresów Rzeczypospolitej od Kowna i Wilna przez Grodno, Łuck po Lwów. Grafiki pochodzą ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Wystawie towarzyszy katalog autorstwa Mariusza A. Kasprzaka z tekstem „o krainie, której granic nie odnajdziemy na żadnej mapie”. Ekspozycję można oglądać do końca lutego 2018 r.

Dawna filialna cerkiew greckokatolicka Zaśnięcia Bogarodzicy we wsi Rudka (gm. Sieniawa), obecnie nieczynna kultowo. Stoi tuż przy dawnej murowanej cerkwi (obecnie kościół), na lekkim wzniesieniu, w centrum wsi.

Wybudowano ją w 1693 r. Przebudowana w XVIII w., m.in. nad babińcem wzniesiono wieżę-dzwonnicę. W 1924 r. wybudowano na jej miejscu (została przesunięta o ok. 20 m) dużą murowaną cerkiew, pod takim samym wezwaniem. Od tej pory stara przestała pełnić funkcje kultowe. Dopiero w 1958 r. remontowana po uszkodzeniach z czasów II wojny światowej. W 1986 r. mocno uszkodzona przez złamany dąb, zniszczeniu uległa wieża nad babińcem.

W latach 2011-2012 przeprowadzono generalny remont świątyni i dokonano częściowej jej rekonstrukcji. Nie odtworzona zniszczonej przez upadek drzewa XVIII-wiecznej wieży. W jej miejscu wykonano dach siodłowy, przypominający rozwiązania przestrzenne z czasu budowy świątyni. Prace wykonała firma Zakład Budowlano-Konserwatorski ARKADY Bogusław Buliński z Jarosławia.

Prace rekonstrukcyjne pozwoliły odtworzyć pierwotną formę świątyni, jednego z najcenniejszych zabytków drewnianej architektury cerkiewnej na terenie płd.-wsch. Polski.

Muzeum Regionalne w Stalowej Woli zaprasza na wyjątkowe wydarzenie: wystawę WYSPIAŃSKI, dedykowaną artyście w 110. rocznicę śmierci. Ekspozycja zostanie otwarta w piątek, 10 listopada br., o godz. 18.00 w siedzibie Muzeum (czynna do 17 grudnia br.).

Interpretacja twórczości Stanisława Wyspiańskiego (1869–1907), artysty totalnego: twórcy dramatów, witraży i polichromii, portretów i krajobrazów, nowej typografii; stanowi zarówno dla badacza, historyka sztuki czy teatrologa, jak i dla widza zwiedzającego wystawę jego dzieł szczególną przygodę oka i wyobraźni.

Na wystawie WYSPIAŃSKI w Stalowej Woli dominującą rolę pełni sztuka japońska, która ukształtowała język plastycznej twórczości artysty. Lecz nie tylko.

Ekspozycja WYSPIAŃSKI sygnalizuje fenomen Wyspiańskiego. Jest zbudowana wokół kilku kluczowych dla artysty wątków: Warsztatu (szkice i studia), Człowieka (portrety przyjaciół i nieznajomych), Sacrum / Natury (studia i szkice do dekoracji kościoła Franciszkanów w Krakowie), japonizmu – Widok z okna pracowni artysty na kopiec Kościuszki, Antyku (ilustracje do Iliady), nowoczesnej typografii – Typograf, odnowiciel sztuki polskiej książki; ekspozycję zamyka przestrzeń dedykowana twórczości teatralnej malarza, w interpretacji Andrzeja Wajdy – Wyspiański według Wajdy. Wystawę dopełniają prace współczesnego malarza, Adama Brinckena, inspirowane witrażami franciszkańskimi.

Ważną część wystawy stanowi przestrzeń poświęcona twórczości dramaturgicznej artysty, w interpretacji sięgającego po nią często wielkiego, polskiego reżysera – Wyspiański według Wajdy. Zaprezentowano tu po raz pierwszy ponad 110 obiektów związanych z realizacjami Wesela (1963, 1973, 1991) i Nocy listopadowej (1974). Szkice, studia, projekty kostiumów, kostiumy (m.in. Panny Młodej, 1991 w interpretacji Doroty Segdy), rekwizyty teatralne (m.in. słynny szal Racheli z filmowej wersji Wesela) tworzą wyjątkową sytuację, dzięki której możemy zobaczyć warsztat reżysera i scenografa.

Na ilustracjach:

Stanisław Wyspiański, Portret Henryka Opieńskiego, 1898, pastel na papierze, Muzeum Narodowe w Szczecinie,

Stanisław Wyspiański, Dziewczynka w krakowskiej chuście, 1904, pastel na papierze, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.

Dawna filialna cerkiew greckokatolicka św. Anny we wsi Kotów (gm. Bircza) powstała w 1923 r., w miejscu starszej, drewnianej świątyni. Świątynia wybudowana w tzw. narodowym stylu ukraińskim. Po wysiedleniu ludności ukraińskiej została opuszczona.

W latach 50. XX w. była użytkowana przez PGR jako magazyn zboża. Wówczas znajdowało się w środku jeszcze kompletne wyposażenie: ikonostas, ołtarz, świeczniki, chorągwie. Dopiero po likwidacji magazynu rozpoczęła się w przyśpieszonym tempie jej dewastacja: z desek szalunku i podłóg budowano ule, rozkradziono całe ruchome wyposażenie. Przez pół roku budynek wykorzystywano jako owczarnię.

Dachy nad babińcem, sanktuarium i dwiema zakrystiami pokryte były gontem i uległy zawaleniu. Części kryte blachą np. kopuła nad nawą pozwoliły jej przetrwać w stosunkowo dobrym stanie.

W latach 90. XX w. dwukrotnie podejmowano próby przekonania mieszkańców wsi do wyrażenia zgody na rozebranie jej i przeniesienie do Kalnikowa. Bezskutecznie, albowiem liczyli oni na to, że świątynia zostanie wyremontowana i będzie im służyć jako filialny kościół rzymskokatolicki. Prace przy zabezpieczeniu ruiny prowadziła młodzież z Pracowni Kultury Tęczy w Rzeszowie.

W 2012 r. Gmina Bircza rozpoczęła prace remontowo-konserwatorskie przy obiekcie. Pierwszy etap obejmował wykonanie nowych fundamentów wraz z peckami, położenie nowych podwalin wraz z izolacją, remont dolnych ścian poprzez wymianę zniszczonych brusów. W latach 2013–2014 wykonano brakujące części ścian, kopuły, stropów, dokonano rekonstrukcji zakrystii i skarbczyka, dachu, stolarki drzwiowej i okiennej, schodów i balustrady chóru, podłóg, fartucha wokół cerkwi, schodów zewnętrznych, daszka nad drzwiami wejściowymi i systemu odprowadzenia wód. Wykonawcą wszystkich robót był Zakład Budowlano-Konserwatorski „ARKADY” z Jarosławia. Po zakończeniu prac Gmina Bircza planuje przeznaczyć wyremontowany obiekt na cele kulturalno-dydaktyczne.

W niedzielę 12 listopada br., w Rymanowie w Hotelu-Restauracji „Jaś Wędrowniczek” (ul. Bieleckiego 8) na zainteresowanych czeka niezwykła - także kulinarna - lekcja historii.

12.00-20.00 działania grup rekonstrukcyjnych (parking przy Jasiu Wędrowniczku)

diorama historyczna - Przemyskie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej,

13.00-18.00 plener malarski - Dzień Niepodległości oczami uczniów liceum plastycznego w Krośnie (ogród Jasia Wędrowniczka),

11.00-18.00 Rymanowski Jarmark Staroci (ogród Jasia Wędrowniczka),

17.00 widowisko mieszkańców Rymanowa (sala bankietowa),

Po przedstawieniu poczęstunek i degustacja dań z okresu 20-lecia międzywojennego. W menu znajdą się: prosiak, gęsina, kurczak, rosoły, ciasta kremem przekładane, galarety, śledzie w śmietanie, miszkulancja, orszada, Coupe a’la Mode, rogale marcińskie i wiele innych.

18.30 zapalenie ogniska, wspólne śpiewanie pieśni z żołnierzami (parking przy Jasiu Wędrowniczku).

Wstęp na widowisko 10 zł/osoba, dla osób zaproszonych wstęp wolny.

turystyka smaki zielone eprocarpathia